Hartelijke groet,

Paul

De laatste OpenStelling, op 2 oktober jongstleden, was zeer succesvol te noemen. We mochten uit alle windstreken van het land, en zelfs uit Antwerpen, bezoekers ontvangen. In totaal hebben ruim 1200 mensen de bunker bezocht. Ook waren er de nodige Heldenaars aanwezig die met verhalen over ‘onze bunker’ kwamen. Deze verhalen gaan we een permanente plek in de bunker geven. Hoe we deze verhalen gaan ontsluiten is nog niet bekend.

Sebastiaan Bosveld van Bunkerdocumentatie maakte een aantal mooie foto’s van de bunker die werkelijk tot de verbeelding spreken en onze bunker goed in beeld brengen. Een van deze foto’s heb ik bij dit artikel geplaatst.

Houdt u vooral de site van het museum in de gaten voor nadere informatie over rondleidingen en OpenStellingen.

Het onderzoek naar de Weerstandslijnen O en Q zal in de toekomst nog worden vervolgd. Een impressie.

Ik heb voor de grap eens een zoekactie uitgevoerd en kwam op verschillende pagina’s terecht. Daarvan heb ik screenshots gemaakt die hierna in een galerij te zien zijn. De zoekresultaten betreffen resultaten over mij als persoon of sites waar ik aan mee heb gewerkt.

De foto’s spreken voor zich lijkt mij.

Na op een middag de hond uitgelaten te hebben om enigszins de omgeving te verkennen stuitte ik op een, zo vermoedde ik, spleet in een bergwand. In die omgeving zie je dat veel, aangezien daar veel kalkzandsteenwinning plaats had gevonden. Ik maakte vlug een aantal foto’s van hetgeen ik in de verte zag en liep terug met de hond. De twee dagen daarna brachten we door in Parijs. Nadat we weer enkele dagen terug waren op de camping wilde ik toch nog de omgeving verkennen en dan ook meteen zien wat ik nou gezien had.
Naarmate we dichterbij de plek kwamen, en daarmee ook de spleet die ik in de verte gezien had, bleek het te gaan om een bunker. Wie verwacht er nou, nog geen vijf minuten lopen van de camping, een bunker, en dat terwijl ik ook nog eens hoopte om geen beton te hoeven zien… Kortom, al met al kon ik het niet laten om op onderzoek uit te gaan en na het avondeten gingen mijn vriendin en ik met haar zusje en haar vader op onderzoek uit.

Bij het betreden van het complex was een koude luchtstroom te voelen. Het had de hele ochtend en middag geregend tot een uur of vier. Door de warme temperatuur (een graad of 28) was al dat vocht gaan verdampen en ik combinatie met de koude luchtstroom uit het ondergrondse complex ontstond er een soort mist waardoor alles nog mysterieuzer leek.
Na naar binnen gegaan te zijn stonden we in een soort, met beton en betonijzer verstevigde entree. Meteen liepen we naar rechts waar een soort bunker gebouwd was die, zo bleek later, ooit gebruikt was als telefooncentrale. Direct in de ruimte ernaast had ooit een aggregaat gestaan. Na deze ruimte verlaten te hebben ontdekten we dat we niet de enigen waren die in het ondergrondse complex aanwezig waren. Er was nog een groepje van drie mensen binnen die blijkbaar, net als wij, onze nieuwsgierigheid niet konden bedwingen.

Al met al hadden we het na een tijdje wel gezien en bij de gedachte een half opgeblazen gang door te moeten om naar het hart van het complex te moeten, besloten we toch maar naar buiten te gaan.

Aangezien ik deze dagen geen internet voorhanden had, en ik eerlijk gezegd ook  niet de directe behoefte daaraan had, liet ik ons avontuur maar even op zijn beloop. De dag erna vertrokken we dan ook uit St. Leu d’Esserent en reisden we verder richting het zuiden. Op die camping was een gratis hotspot aanwezig. Op een avond ben ik wat gaan speuren op het internet en kwam ik erachter dat we nog maar slechts een paar procent van het totale complex hadden gezien. Tevens bleek dat er tijdens de oorlog een V1 fabriek in gezeten had en de bunker ten behoeve van de rondomverdediging was van de aan- en afvoerwegen richting het complex.
De rest van de vakantie liet ik het voor wat het was.

Enkele dagen geleden bladerde ik nog eens door de vakantiefoto’s die ik gemaakt had en ook bekeek ik de informatie over de V1 fabriek nog eens. Opnieuw ging ik speuren op het net en kwam achter nog veel interessante zaken. Daarom heb ik hierna de geschiedenis van het ondergrondse complex kort uitgewerkt.

De geschiedenis van: Leopold, Feldmunitionlager 1106
In de spelonken en grotten nabij St. Leu d’Esserent werd vanaf 1943 een munitiebergplaats gesitueerd voor V1’s. De Organisation Todt begon in 1943 met haar werkzaamheden in deze spelonken. Franse arbeiders waren in dienst genomen om hier aan mee te werken, daarna werden de werkzaamheden uitgevoerd door de S.T.O (Service du Travail Obligatoire) en uiteindelijk werden krijgsgevangenen ingezet. Zelfs Nederlanders, Belgen en Russen werkten mee aan de verdedigingswerken in de spelonken. Tijdens de bombardementen op St. Leu d’Esserent werden deze krijgsgevangenen soms zelfs ingezet om de nabij gelegen Fliegerabwehrkanonen te bedienen.

Rondom de spelonken werden bunkers gebouwd, die nog bijna allemaal nagenoeg intact zijn. In het ondergrondse complex werden aggregaten geplaatst, zodat men in het complex verzekerd was van een goedwerkend elektriciteitsnet. Om het complex te kunnen ventileren werden Franse ventilatoren gebruikt die zo waren gebouwd dat het complex van frisse lucht voorzien kon worden, zonder dat men deze luchttoevoer op enige wijze zou kunnen saboteren. Verder werden in het complex garages, kantoren, een telefooncentrale en allerlei andere kleine inpandige bunkers gesitueerd. Verder waren ook ondergrondse keukens aanwezig. Toch werd maar een klein deel van de enorme grot/spelonk gebruikt.

Er werden nieuwe wegen aangelegd om de basis goed te kunnen bereiken. Er werd zelfs een kleine spoorlijn aangelegd naar het complex om de V1’s te kunnen vervoeren. De V1’s werden namelijk vanuit Duitse fabrieken per trein vervoerd. Om in het ondergrondse complex niet te kunnen verdwalen als chauffeur van de trucks, waar na het vervoer per trein de V1’s op werden overgeladen, waren de pilaren tussen de ruimtes genummerd van 01 tot 600. Routes werden gemarkeerd en aan sommige hoofdgangen werden zelfs Duitse straatnamen toegekend.
Voor het vervoer van de V1’s werden speciale transporttrolleys gebruikt (type TW76).

De V1’s werden vooral ’s nachts vervoerd en opgeslagen onder het toeziend oog van speciale bewapende bewaking. In gecamoufleerde trucks werden de V1’s via het noordwesten van het dorpje aangevoerd.

De hele omgeving rond deze basis was gecamoufleerd met camouflagenetten. Er waren diverse mitrailleursnesten op strategische punten geplaatst en prikkeldraad moest voorkomen dat mensen zomaar het complex konden betreden. Duitse eenheden patrouilleerden rondom het complex met honden en degenen die wel het complex moesten betreden hadden een daarvoor speciaal Ausweiss.

Bronnen:

Archief P.C. Dijkstra (foto’s)

http://redtarget.pagesperso-orange.fr/

Ik keek zonet voor ik mijn laptop aandeed even vluchtig mijn boekenkast door en kwam het boekje Zolang te water van Simon Vinkenoog opnieuw tegen. Een zeer intrigerend boek dat Vinkenoog zelf het liefste geen literatuur noemde. Voor Nederlands las ik het afgelopen jaar dat boekje en heb geprobeerd er een soort verslag van te maken. Dat lukte niet heel goed, vanwege de vele kronkels. Tijdens mijn mondeling wist ik de gedachte tot goed te verwoorden.
De rits begint langzaam open te gaan, het stortregent en in de verte klinkt al onweer. Het zal niet lang meer duren of de temperatuur zal weer dalen.

Het onweer lijkt goed te passen bij het nummer Telegraph Road dat in middels voorbij kwam. Ooit kwam het nummer uit op het album Love Over Gold van Dire Straits. Soms lijkt het ook alsof er altijd iets te melden is, dat is dus niet het geval en eigenlijk gaat het voorgaande nergens over.

Jullie lezen hier binnenkort weer van alles. Tot dan!

Hoe zal de rest van het jaar er uit gaan zien? Voor mij staan er allerlei spannende dingen te gebeuren. Als het goed is slaag ik dit jaar voor mijn eindexamen, word ik achttien en ga ik aan een nieuwe studie beginnen. Allemaal nogal bepalende gebeurtenissen die dan ook een deel van mijn verdere leven zullen bepalen.

Nog niet zo heel lang geleden was de première van mijn eerste film. Een documentaire van twintig minuten over de verdedigingswerken rondom het Marsdiep in de periode 1574 – 1945. De documentaire Van fort tot Stützpunktgruppe kwam mede voort uit de interesse die ik heb voor verdedigingswerken in de vorm van forten, kazematten en bunkers. Ik was met het onderwerp al een aantal jaar bezig, toch besloot ik pas in 2008 ook dit onderwerp voor mijn profielwerkstuk te nemen. Tussen 2008 en 2010 kwam het hele plan en de productie van het onderzoek en de uiteindelijke film tot stand. Uiteindelijk zal het eigenlijke werkstuk in boekvorm verschijnen.
Nu, in 2010, ben ik bezig met nieuwe plannen. Het zal iets totaal anders worden en ik zal dat plan niet alleen uitvoeren, maar met een goede vriend.

Kortom er gebeurt van alles en er zijn plannen genoeg. Stilzitten in de komende periode hoeft dus absoluut geen sprake van te zijn.

Om dit blogbericht een beetje aan te kleden wat foto’s die ik afgelopen zomer maakte op een mooie zomeravond in De Hors op Texel.

Anyway, als er nieuws is, dan lezen jullie dat hier.

Paul Dijkstra